Akdeniz Meyve Sineğinin Feromon Tuzaklarla (Ceratitis capitata Wied.) (Diptera: Tephritidae)’nin Nar ve Hurmadaki Populasyon Takibi ve Zarar Oranının Tespiti

Aziz KASAP, Mahmut Murat ASLAN
1.915 356

Öz


ÖZET: Bu çalışma 2015 yılında Adana ilinde trabzon hurma (Rojo brillante) çeşidi ve nar (Acco) çeşidinin bulunduğu bahçelerde yürütülmüştür. Çalışmada; Akdeniz meyve sineği (Ceratitis capitata Wied.) (Diptera: Tephritidae)’nin nar ve trabzon hurması çeşidindeki popülasyon gelişimleri ve meyvedeki zarar oranının belirlenmesi amaçlanmıştır. Akdeniz meyve sineğinin popülasyon gelişimi SEDQ sarı tuzak+feromon (cezbedici+insektisit) kullanılarak yapılmıştır. Popülasyon takibi sonucu tuzaklarda yakalanan Akdeniz meyve sineği ergini en fazla trabzon hurması (Rojo brillante) çeşidinde Temmuz, Eylül ve Kasım aylarında, nar (Acco) çeşidinde ise Eylül, Ekim ve Kasım aylarında bulunduğu tespit edilmiştir. Akdeniz meyve sineğinin trabzon hurması ve nardaki zarar oranını belirlemek için haftalık her iki bahçede 200 meyve kontrol edilmiştir. Sonuç olarak, Rojo brillante hurma çeşidinde % 1.35, Acco nar çeşidinde ise % 5.2 oranında vuruk olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler: Ceratitis capitata, Nar, Hurma, Pherecon-Feromon tuzakları

 

The Monitoring the Population and Detection of the Loss Ratio of the Mediterranean Fruit fly (Ceratitis capitata Wied.) (Diptera: Tephritidae) By Pheromone Traps in Pomegranate and Persimmon Varieties

 

ABSTRACT: This study was conducted in persimmon (Rojo brillante) and pomegranate (Acco) varieties grown orchard in Adana province, in 2015. The aim of the study was to determine the growth rate, and damage ratio of the Mediterranean fruit fly (Ceratitis capitata Wied.) (Diptera: Tephritidae) on the pomegranate and persimmon varieties. The development of the population of Mediterranean fruit fly was determined by performing SEDQ yellow trap + pheromone (attractant + insecticide). The highest Mediterranean fruit fly adults were captured in traps of persimmon (Rojo brillante) in July, November and September, in traps of pomegranates (Acco) varieties in October, November and September. To determine the persimmon and pomegranate Mediterranean fruit flies weekly infestation ratio in both 200 fruit garden were checked. Finally, in the palm varieties Rojo brillante sustained 1.35%, while the pomegranate varieties Acco had 5.2% infestation.

Key Words: Ceratitis capitata, pomegranate, persimmon, Pherocon-Pheromone traps 


Tam metin:

PDF (English)


DOI: http://dx.doi.org/10.18016/ksujns.21217

Referanslar


Anonim, 2008. Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Zirai Mücadele Teknik Talimatları Kitabı, Cilt 5, ANKARA, 57-60 s.

Anonymous, 2012. FAOSTAT Production Data. http://faostat.fao.org, (Erişim tarihi: 01.12.2015).

Anonim, 2015a. Adana, Hatay ve Osmaniye İllerinde Akdeniz Meyve sineği Mücadelesi Pilot projesi.http://www.tzob.org.tr/Portals/0/Dokumanlar/Projeler/Akdeniz%20Meyve%20Sine%C4%9Fi%20M%C3%BCcadelesi%20Pilot%20Projesi.pdf, (Erişim tarihi: Aralık 2015).

Anonim, 2015b. T.C. Başbakanlık Türkiye İstatistik Kurumu, Bitkisel Üretim İstatistikleri, Ankara. http://www.tuik.gov.tr (Erişim Tarihi: 30.01.2016).

Başpınar, H., İ. Çakmak, N. Başpınar & T. Koçlu, 2009. Aydın İli Meyve Bahçelerinde Akdeniz Meyve Sineği, Ceratitits Capitata (Wiedemann) (Diptera: Tepritidae)’nin Biyo-ekolojisi, Zararı, Yayılışı ve Turunçgil Bahçelerinde Savaşımı Üzerinde Çalışmalar. TÜBİTAK-TOVAG 105 0 178 nolu Proje.

Braham, M., PasQualını, E., Ncıra, N. 2007. Efficacy of kaolin, spinosad and malathion against Ceratitis capitata in Citrus orchards. Bulletin of Insectology 60 (1):39-47.

Çardak, M., Demirel, N. 2014. Osmaniye İli nar Bahçelerinde Akdeniz Meyve sineği, Ceratitits Capitata (Wiedemann) (Diptera: Tepritidae)’nin Yayılışı, Populasyon Yoğunluğu ve Zarar Oranının Belirlenmesi. Türkiye V. Bitki Koruma Kongresi, Antalya, 3-5 Şubat 2014.

Demirel, N. 2014. Akdeniz Meyve sineği, Ceratitits Capitata (Wiedemann) (Diptera: Tepritidae)’nin Populasyon Yoğunluğu ve Zarar Oranının Farklı Çeşitteki Nar Bahçelerinde Belirlenmesi. Türkiye V. Bitki Koruma Kongresi, Antalya, 3-5 Şubat 2014, 97s.

Demirdere, A. 1961. Çukurova Bölgesinde Akdeniz mey¬ve sineği (Ceratitis capitata Wied.)’nin biyoloji ve müca¬delesi üzerinde araştırmalar. Tarım Bakanlığı, Zirai Mü¬cadele ve Zirai Karantina Umum Müdürlüğü, Ankara, 118 s.

Elekçioğlu, N.Z. 2009. Ceratitis capitata Biyoloji Bilimler Araştırma Dergisi, 2(1):61-65.

Kaplankıran, M. 2010. Subtropik Meyveler II (Ders Notları). Mustafa Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü, Hatay (Yayımlanmamış).

Kılıç, G. 2015. Hatay İli Trabzon Hurması Bahçelerinde Akdeniz Meyve Sineği, Ceratitis capitata (Wiedemann) (Diptera: tephritidae)’nin Popülasyon Yoğunluğu Ve Zarar Oranının Belirlenmesi. Mustafa Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Hatay, 142 s.

Mau, R.F.L., Kessing, J.L.M. 2007. Ceratitis capitata (Wied.) http://www.extento.hawaii.edu/Kbase/crop/type/ceratiti.htm, (Erişim tarihi: 20.12.2015).

Şahin, Ö. 2013. Antalya İli Nar Alanlarında Görülen Zararlılar ve Doğal Düşmanları. Yüksek Lisans Tezi, Isparta, 50 s.

Özkan, C. 1993. Doğu Akdeniz Bölgesi'nde Akdenizsineği Ceratitis capitata (Wiedeman) (Diptera:Fephritidae)'nın Konukçu Değişimi üzerine Araştırmalar. Yüksek Lisans Tezi. Ç. Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, 54 s.

Öztürk, N., Ulusoy, M.R., Bayhan, E. 2005. Doğu Akdeniz Bölgesi Nar Alanlarında Saptanan Zararlılar ve Doğal Düşman Türleri. Türkiye Entomoloji Dergisi, 29 (3): 225-235.

Öztürk, N., Ulusoy, M., R.,Yılmaz, C. 2009. Doğu Akdeniz Bölgesi Narlarında Nar Yaprakuyuzu [Aceria Granati (Canestrini and Massalongo) (Acarina:Eriophyidae)] Üzerinde Bir Ön Araştırma. Alatarım, 8 (2): 35-42.

Tezcan, H., Zümreoglu, A. 1986. Laboratuvar Kosullarında Üretilen Akdeniz Meyvesinegi (Ceratitis capitata Wied.) (Diptera: Tephritidae) Popülasyonlarındaki Bazı Kalite Parametreleri Üzerinde Araştırmalar. Türk. Bitki Kor. Derg. 10 (4): 237-243.

Uygun, N., Karaca, İ., Ulusoy, M.R., Satar, S. 2010. Meyve ve Bağ Zararlıları. Özyurt Matbaacılık, Adana, 347s.

Yıldırım, E., Başpınar, M.H. 2011. Aydın İli Nar Bahçelerinde Saptanan Zararlılar ve Predatör Türler, Yayılışı, Zararlı Türlerden Önemlilerinin Popülasyon Değişimi ve Zararı Türk. Entomol. Bült., 1 (3): 169-179.

Yılmaz, B., Usta, C. 2010. Nar’ın (Punica Granatum) Terapötik Etkileri. Türk. Aile Hek. Derg. 2010; 41(3): 146-153.

Zümreoğlu, A. 1986. İzmir ve civarında turunçgil ve mey¬ve ağaçlarında zarar yapan Akdeniz meyve sineği (Ce¬ratitis capitata Wied., Diptera: Tephritidae)’nin önemi ve populasyon dalgalanmalarına etki eden faktörler. Ege Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Dergisi, 23 (3): 65–79.