Erzurum İli Kuzgun Baraj Gölü Havzasında Gerçek ve Potansiyel Erozyon Risk Alanlarının CORINE Yöntemiyle Belirlenmesi

Turgay DİNDAROĞLU, Mustafa Yıldırım CANBOLAT
2.987 1.449

Öz


Doğal bir kaynak olan toprağın verimsizleşmesi veya yok olması, biyolojik çeşitliliğin azalması, beslenmesorunu ve buna bağlı hızlı göç gibi çevre sorunlarını ortaya çıkarmaktadır. Doğal kaynaklarımızın korunması vegeliştirilmesinde mevcut baskıyı azaltacak planlamaların geliştirilmesi bu konudaki sorunların çözümü için oldukçaönemlidir. Bu araştırmanın amacı, Kuzgun Baraj Gölü havzasında toprak erozyonunun etki ettiği gerçek vepotansiyel alanları tespit ederek sorunun çözümü için önerilerde bulunmaktır. Bu araştırmada, Erzurum İli KuzgunBaraj Gölü çevresinde yayılım gösteren toprakların Landsat uydu görüntüsü kullanılarak tespit edilen mevcut arazikullanım durumuna göre bazı fiziksel ve kimyasal karakteristikleri saptanmış ve CORINE yöntemine göre erozyonamaruz kalmış ya da kalabilecek alanlar tespit edilmiştir. Buna göre, gerçek erozyon tehlikesi haritasıdeğerlendirildiğinde alanın % 23.48'i düşük, % 38.42'si orta ve % 33.30'u yüksek derecede erozyon tehlikesine sahipolduğu belirlenmiştir. Potansiyel olarak erozyona maruz kalabilecek alanlar değerlendirildiğinde; düşük derecederiskli alanlar % 14.43, oranla orta derecede riskli alanlar % 18.67 ve yüksek derecede riskli alanların % 62.11oranında olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada hem harita analizleri hem de arazi etütleriyle Kanlı Dağı mevkisinin enyüksek gerçek ve potansiyel erozyon risk alanı içerisinde olduğu ve bu bölgede hiçbir toprak koruma önlemininalınmadığı ortaya konulmuştur. Elektrik üretimi, sulama ve içme suyu gibi potansiyellere sahip bu tip baraj alanlarıplanlanırken toprak koruma önlemlerinin alınması bu alanların sürdürülebilirliklerini sağlayan önlemlerin başındagelmelidir.

Anahtar kelimeler


CORINE, Erozyon, Sediment, Toprak

Tam metin:

PDF (English)


Referanslar


Akay, A.E., Erdas, O., Reis, M., Yuksel, A. 2008. Estimating Sediment Yield From A Forest Road Network By Using A Sediment Prediction Model And GIS Techniques. Building and Environment, 43 (5):687-695.

Balcı, A. N., Özyuvacı, N. 1988. Havza Amenajmanı II. Yüksek Lisans Ders Notları, Yayınlanmamış.

Baron, K., Aldstadt J. 2003. ArcGIS Application of Spatial Statistics to Precipitation Modeling. 206-1.

Başayiğit, L., Dinç, U. 2001. Toprak Etüd ve Haritalama Çalışmalarında Bilgisayar Teknolojilerinin Kullanımı. Tarımda Bilişim Teknolojileri 4. Sempozyumu, Kahramanmaraş, Sf. 283-2

Bayramin, İ., Erpul G. 2006. Use of CORINE Methodology to Asses Soil Erosion Risk in the Semi-Arid Area of Beypazarı, Ankara, TÜBİTAK,81-100.

CORINE, 1992. Soil Erosion Risk and Important Land Resources in the Southeastern Regions of the European Community. EUR 13233, Luxembourg, BELGIUM. 1992; pp. 32-48.

CORINE, 1997. The CORINE Project. Methodology. European Environmental Agency.

Çanga, M. 20 http://www.agri.ankara.edu.tr/soil_sciences/1235_B olum_1_Insanlar_ve_Erozyon.doc. (Erişim tarihi: 02010).

Çepel, N. 2005. Ormanların Erozyon Üzerindeki Etkileri. Anadolu Üniversitesi Yayınları, Eskişehir. Sf. 145-171.

DMİ, 2010. Devlet Metereoloji İşleri Genel Müdürlüğü. http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-veilceleristatistik.aspx?m=ERZURUM. (Erişim tarihi: 02011)

ESRI, 20 GIS and Mapping Software. http://www.esriturkey.com.tr/ESRI (Environmental Systems Research Institute). ArcInfo Desktop, Version 9.3. Redlands, CA. Fournier, F., 1960, Climat et Erosion, Universitaries de France, Paris Morgan, R. P. C. 1986. Soil erosion and Conservation. Longman, U. K.

Gündoğan, R., Yüksel A., Akay, E. A., Bozali, N., Doğan, O. 2008. Arazi Kullanım Planlamasının Erozyon Kontrol Çalışmalarındaki Önemi: Kartalkaya Baraj Havzası Örneği. Baraj Havzalarında Ormancılık I. Ulusal Sempozyumu, 29-30 Nisan Kahramanmaraş, Sf. 331-337.

Karabulut, M., Küçük Önder, M. 2008. Kahramanmaraş Ovası ve Çevresinde CBS Kullanılarak Erozyon Alanlarının Tespiti. KSÜ Fen ve Mühendislik Dergisi, 11(2), 14-22. Lo, C.P., Yeung, A.K.W. 2002, Concepts and Techniques of GIS, Prentice Hall, Newjersey. Okatan, A., Yüksel, A., Reis, M. 2000. Kahramanmaraş-Ayvalı

Barajı Kızıldere Yağış Havzasında Toprakların Erozyon Eğilim Değerlerinin Hidrofiziksel Toprak Özelliklerine Bağlı Olarak Değişimi. K.T.Ü. Fen ve Mühendislik Dergisi, 3(1): 29. Parlak, M. 2007a. Determination of Erosion Risk According to CORINE Methodology (A Case Study: Kurtboğazı Dam). International Congress River Basin Management. 1, pp. 844-859.

Parlak, M. 2007b. Determination of Erosion Risk According to CORINE Methodology (A Case Study: Kurtboğazı Dam). International Congress River Basin Management. 1, pp. 856.

Renard, K.G., Foster, G.R, Weeies, G.A, Porter J.P. 19 RUSLE: Revised Universal Soil Loss Equation. Journal of Soil and Water Conservation 46:30-33. Renard, K.G., Foster, G.R, Weesies, G., A, McCool, D.K, Yoder, D.C. 1997. Predicting Soil Erosion by Water: a Guide to Conservation Planning with the Revised Universal Soil Loss Equation (Rusle). U.S. Department of Agriculture Handbook No: 703, Washington, D.C.

Sommer, S., Hill, J., Megier, L. 1998. The potential of Remote Sensing For Monitoring Rural Land Use Changes and Their Effects on Soil Conditions. Agriculture, Ecosystems and Environment 67: 19720

Wischmeier, W.H. 1976. Use And Misuse of The Universal Soil Loss Equation. Journal of Soil and Water Conservation 31:5-9.

Yüksel, A., Gündoğan, R., Akay, A.E. 2008. Using the Remote Sensing and GIS Technology for Erosion Risk Mapping of Kartalkaya Dam Watershed in Kahramanmaraş, Turkey. Sensors, 8:4851-4865.